Yatırım Rehberi
Sıkça Sorulan Sorular
GES çağrı mektubu, Madde 5.1.h tüketim mahsuplaşması, arazi kriterleri ve devir süreçleri hakkında merak edilen tüm teknik detaylar.
? GES Projesi için nasıl bir arazi olmalıdır?
GES kurulumu yapılacak arazinin; mutlak tarım arazisi statüsünde olmaması (Marjinal Tarım Onaylı olması), güneye bakan veya düz topoğrafyaya (%1 – %5 güney eğimi) sahip olması, gölgelenmeye neden olacak yüksek tepe/yapı ve orman sınırında bulunmaması, kazık çakımına uygun zemin mekaniğine sahip olması ve yasal olarak tek parsel veya birleştirilebilir sorunsuz tapu mülkiyetinde bulunması gerekir.
? GES Kurulumu Arazisi Seçerken Önemli Unsurlar Nelerdir?
1. Trafo Merkezine (TM) Mesafe: Enerji Nakil Hattı (ENH) maliyetini belirler; tercihen 0.5 – 3 km mesafede olması idealdir.
2. Güneş Işınım Potansiyeli (GEPA): Yıllık global radyasyonun 1.650 – 1.950 kWh/m² aralığında olması yüksek üretim sağlar.
3. Marjinal Tarım ve İmar Uygunluğu: Tarım dışı kullanım izninin alınabilir olması.
4. Ulaşım ve Yol Cephesi: Ağır iş makineleri, trafo ve panel tırlarının sahaya sorunsuz ulaşabilmesi.
5. Mülkiyet ve Hukuki Durum: Hisseli olmaması, sit alanı, askeri bölge veya maden ruhsat çakışması bulunmaması.
2. Güneş Işınım Potansiyeli (GEPA): Yıllık global radyasyonun 1.650 – 1.950 kWh/m² aralığında olması yüksek üretim sağlar.
3. Marjinal Tarım ve İmar Uygunluğu: Tarım dışı kullanım izninin alınabilir olması.
4. Ulaşım ve Yol Cephesi: Ağır iş makineleri, trafo ve panel tırlarının sahaya sorunsuz ulaşabilmesi.
5. Mülkiyet ve Hukuki Durum: Hisseli olmaması, sit alanı, askeri bölge veya maden ruhsat çakışması bulunmaması.
? Marjinal tarım arazileri ne demek?
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu uyarınca; toprak derinliği az, eğimli, taşlık, erozyona maruz kalmış ve tarımsal verimliliği ekonomik açıdan düşük olan 5., 6. ve 7. sınıf tarım arazilerine "Marjinal Tarım Arazisi" denir. Kanunlar gereği güneş enerjisi santralleri (GES) mutlak/sulu tarım alanlarına kurulamaz; yalnızca marjinal tarım arazilerine kurulabilir.
? Marjinal tarım raporu nedir?
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik uzmanlarının arazide yaptıkları toprak etüdü ve yerinde inceleme sonucunda düzenledikleri, arazinin tarımsal niteliğini ve "Tarım Dışı Amaçla Kullanıma (GES Kurulumuna)" uygun olduğunu resmi olarak tespit eden yasal rapordur. GES çağrı mektubu ve imar onay süreçlerinin en kritik ön şart belgelerinden biridir.
? GES Çağrı Mektubu nedir ve neden bu kadar değerlidir?
Çağrı Mektubu (Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu), TEİAŞ veya ilgili elektrik dağıtım şirketi (EDAŞ) tarafından, belirli bir trafo merkezinde santraliniz için şebeke bağlantı kapasitesi tahsis edildiğini belgeleyen resmi onaydır. Türkiye’de trafo kapasiteleri sınırlı olduğu için çağrı mektubu alınmış araziler hazır yatırım niteliğindedir.
? Madde 5.1.h kapsamında tüketim birleştirme / mahsuplaşma nasıl çalışır?
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği Madde 5.1.h uyarınca; Türkiye’nin herhangi bir yerindeki fabrika, otel, hastane veya ticari işletmeniz için, farklı bir il veya dağıtım bölgesindeki arazide kuracağınız GES santralinde üretilen elektrik ile tüketiminizi şebeke üzerinden mahsuplaştırabilirsiniz.
? 1 MWp GES santrali için kaç dönüm arazi gereklidir?
Modern yüksek verimli monokristal ve bifacial güneş panelleriyle 1 MWp DC kurulu güç için ortalama 13 – 15 dönüm (13.000 – 15.000 m²) arazi gerekmektedir. Eğim, topoğrafya ve gölgelenme mesafelerine göre bu oran optimize edilir.
? Bir GES santralinin ortalama amortisman (geri dönüş) süresi ne kadardır?
Türkiye’de bölgenin güneşlenme radyasyonuna (kWh/m²/yıl) ve güncel EPİAŞ PTF elektrik fiyatlarına bağlı olarak, iyi projelendirilmiş bir lisanssız GES yatırımının geri dönüş süresi ortalama 3.8 ile 4.8 yıl arasındadır.
? GES Bankası aracılığıyla ilan alım-satım süreci nasıl ilerler?
GES Bankası, portföyündeki tüm projeleri ön teknik Due Diligence (İmar, Marjinal Tarım, ÇED, Trafo Bağlantı Mesafesi ve Tek Hat Şeması) denetiminden geçirir. Alıcı ve satıcı arasında Karşılıklı Gizlilik Sözleşmesi (NDA) imzalandıktan sonra detaylı teknik şartname ve veri odası (Data Room) açılır, noter ve dağıtım şirketi devir süreçleri hukuki güvenceyle yürütülür.
Aklınıza Takılan Başka Bir Soru mu Var?
Teknik ekibimiz ve enerji avukatlarımız projelerinizle ilgili tüm sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duyar.